Tarihin sıfır noktası Göbeklitepe, 4 milyondan fazla ziyaretçi ağırladı

2011'de UNESCO 'Dünya Miras Geçici Listesi'ne alınan, 2019 yılında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından 'Göbeklitepe Yılı' ilan edilmesiyle ziyaretçi sayısı rekor seviyelere ulaşan Göbeklitepe'yi 4 milyondan fazla kişi ziyaret etti.

ŞANLIURFA - BHA 

Şanlıurfa’nın 18 kilometre kuzeydoğusunda, Örencik Köyü yakınlarında yer alan Göbeklitepe, arkeoloji dünyasında çığır açan bir keşif olarak kabul ediliyor. 1963 yılında İstanbul ve Chicago Üniversitelerinin ortak yüzey araştırması sırasında fark edilen bu alan, “V52 Neolitik Yerleşimi” olarak tanımlanmıştı. Ancak asıl kazılar 1995 yılında başladı ve insanlık tarihine dair bilinenleri kökten değiştirdi.

Göbeklitepe’nin en dikkat çekici özelliği, bir yerleşim alanı değil, yalnızca dinsel amaçlı bir merkez olması. Birden fazla tapınağın bulunduğu bu alan, dünyanın en eski ve en büyük tapınma merkezi olarak kabul ediliyor. Jeomanyetik ölçümler, günümüze kadar 6’sı ortaya çıkarılan anıtsal yapıların toplamda 20’ye yakın olduğunu gösteriyor. Boyları 6 metreyi bulan T biçimli sütunlar üzerindeki üç boyutlu hayvan tasvirleri, Neolitik Çağ insanının sanatsal yeteneğini gözler önüne seriyor.

Yaklaşık 20 yıl boyunca kazı çalışmalarını yürüten Prof. Dr. Klaus Schmidt, T biçimli sütunların insan figürlerini temsil ettiğini kesin bir dille ifade etmişti. Bugün kazılardan elde edilen buluntuların bir kısmı Şanlıurfa Müzesi'nde sergileniyor.

(Şanlıurfa Kent Müzesi'nde sergilenen Göbeklitepe maketi)

Göbeklitepe’nin ortaya çıkışı birçok soruyu da beraberinde getirdi. Tapınakları yapanların kimler olduğu, 60 tona kadar ağırlığı bulunan sütunların nasıl taşındığı ve dikildiği, tapınakların neden tonlarca toprakla örtülerek gömüldüğü hâlâ cevap bekleyen sorular arasında. Bu gizemler, yıllarca sürecek araştırmalarla aydınlatılmayı bekliyor.

Göbeklitepe, 2011’de UNESCO “Dünya Miras Geçici Listesi”ne alındı, 1 Temmuz 2018’de Bahreyn’de düzenlenen toplantıda ise Dünya Mirası Listesi’ne girdi.