Ayasofya'nın yeniden cami olarak hizmete açılmasının 6. yılı
10 Temmuz 2020 tarihinde Danıştay 10. Dairesi, 1934 tarihli Bakanlar Kurulu kararını iptal ederek Ayasofya'nın müze statüsünü sona erdirdi. Kararın ardından Cumhurbaşkanlığı kararıyla Diyanet İşleri Başkanlığı'na devredilen Ayasofya, 24 Temmuz 2020'de kılınan cuma namazıyla 86 yıl sonra yeniden cami olarak ibadete açıldı.
İSTANBUL - BHA
Bizans İmparatoru I. Justinianus tarafından 532-537 yılları arasında İstanbul'un tarihî yarımadasındaki eski şehir merkezine inşa ettirilmiş bazilika planlı bir patrik katedrali olup 1453 yılında İstanbul'un Osmanlılar tarafından fethedilmesinden sonra Fatih Sultan Mehmed tarafından camiye dönüştürülmüştür.
Fetihten sonra şehrin en büyük mabedi olan Hagia Sophia Kilisesi Fatih Sultan Mehmed tarafından Ayasofya adıyla fethin sembolü olarak camiye çevrildikten sonra ilk cuma namazı da burada kılınmıştır.
1934 yılında yayımlanan Bakanlar Kurulu Kararnamesi ile müzeye dönüştürülmüş, kazı ve tadilat çalışmaları başlatılmış ve 1935-2020 yılları arasında müze olarak hizmet vermiştir. 2020 yılında ise müze statüsünün iptal edilmesiyle yeniden cami statüsü kazanmıştır.
Ayasofya'nın tekrar cami olma süreci ilk olarak 2005 yılında başladı. 2005 yılında yargıya taşınan olay Danıştay 10. Dairesi tarafından reddedildi. 2016'da tekrar açılan dava da Haziran 2018'de açıklanan karar ile aynı şekilde sonuçsuz kaldı.
Ekim 2016'da Müze'nin ibadete açık olan bölümü Hünkar Kasrı'na, Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından uzun yıllardan sonra ilk kez asaleten imam atandı. 2016 itibarıyla Hünkar Kasrı bölümünde vakit namazlar kılınmaya ve minarelerinden Sultanahmet Camii ile 5 vakit çifte ezan okunmaya başlandı. 29 Mayıs 2020 tarihinde İstanbul'un Fethinin 567. yıl dönümünde Fetih Suresi okundu. Bu gelişmelerin ardından Ayasofya'nın cami olma süreci tekrar gündeme geldi.
"Ayasofya'nın camiden müzeye dönüştürülmesine yönelik Bakanlar Kurulu kararının iptali" istemiyle Danıştay'da dava açılması üzerine 2 Temmuz 2020 tarihinde duruşma gerçekleştirildi. 10 Temmuz 2020 tarihinde, Danıştay 10. Dairesi, Ayasofya'nın camiden müzeye dönüştürülmesine dair 24 Kasım 1934 tarihli Bakanlar Kurulu kararını "Ayasofya'nın vakıf senedindeki cami vasfı dışında kullanımının ve başka bir amaca özgülenmesinin hukuken mümkün olmadığını" belirterek iptal etti.
Bunun üzerine 2729 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile Ayasofya, Diyanet İşleri Başkanlığına devredilerek tekrar cami statüsüne dönmüş oldu. 86 yıl müze olarak hizmet veren Ayasofya, 24 Temmuz 2020 tarihinde Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın da katılımıyla kılınan cuma namazının ardından yeniden cami olarak ibadete açıldı.
916 yıl boyunca kilise, 481 yıl cami olarak hem Hristiyanlığın, hem de Müslümanlığın hizmetinde bulundu. 1984’ten yılından itibaren UNESCO Dünya Mirası listesindedir.